Nozick’in deneyim makinesi
Robert Nozick, Anarchy, State, and Utopia, chapter 3 · 1974
Seçtiğiniz herhangi bir hayatı yaşatan, gerçeğinden ayırt edemeyeceğiniz bir makine. Fişi takar mıydınız?
Bir makinenin istediğiniz her deneyimi yaşatabildiğini düşünün. Nöropsikologlar beyninizi uyarabilir; böylece harika bir roman yazdığınızı, bir arkadaş edindiğinizi ya da ilginç bir kitap okuduğunuzu düşünür ve hissedersiniz. Bu sırada beyninize elektrotlar bağlı, bir tankta yüzüyor olursunuz. Önümüzdeki iki yılın deneyimlerini programlayabilir, sonraki iki yılı seçmek için on dakikalığına yüzeye çıkabilirsiniz. Ömür boyu fişi takmalı mısınız?
Nozick, çoğu insanın hayır diyeceğini düşündü. Sonraki anketler, yanıtların vakanın nasıl çerçevelendiğine göre, özellikle de zaten bağlı olup olmadığınıza göre değiştiğini gösteriyor (De Brigard, 2010). Üç sonuç çıkardı. Bazı şeyleri yalnızca yapma deneyimini yaşamak değil, gerçekten yapmak isteriz. Belli türden bir insan olmak isteriz; bir tankta yüzen beden ise hiçbir türden insan değildir. Ve kurabileceğimiz her şeyden daha derin bir gerçeklikle temas isteriz. Önemli olan yalnızca deneyim olsaydı bunların hiçbiri sayılmazdı. Demek ki önemli olan yalnızca deneyim değildir.
Argüman hedonizme ve faydacılığın en yalın biçimlerine yönelikti ve hâlâ gücünü koruyor. Aynı zamanda bir simülasyon için tasarım özeti işlevi görür: fişinin takılması için kurulmuş bir dünya neye benzerdi? Ölümden Sonraki Yaşam hazır ayarı buna yanıt verir. Boyalı bir dekoru, tek oyunculu modu var, siz istemedikçe hiçbir şey render edilmez, acı kapalıdır ve zaman bir döngüdedir.
Kum havuzu o cennetin ne kadar hesaplama gerektirdiğini hesaplar ve yanıt öğreticidir. Mevcut en ucuz yapılar arasında. Acı yoksa tehlikede olan bir şey yoktur, tehlikede olan bir şey yoksa hesaplanacak az şey vardır ve toplam çöker. Etik penceresindeki dört okuldan üçü itiraz eder. Dördüncüsü onaylar, çünkü en yüksek mutluluktaki acısız bir dünya, onun aritmetiğinin önerdiği şeydir.
İkinci bir okuma var. Nozick, makineyi seçip seçmeyeceğinizi sorar. Simülasyon hipotezi ise zaten birinin içinde olup olmadığınızı ve kimsenin size sormadığını sorar. Onun reddetmek için saydığı üç neden, simüle edilmiş birinin haksızlığa uğradığını hissedebileceği üç nedenle aynıdır. Hiçbiri render’ın ne kadar iyi olduğuyla ilgili değildir.