Ang māyā ni Shankara
Śaṅkara, komentaryo sa Brahmasūtra; ang Yoga Vāsiṣṭha · ika-8 siglo AD
Sapat na totoo ang mundo para tirhan ngunit hindi totoo sa huling pagsusuri. Pinanghahawakan ng Advaita Vedānta ang dalawang pahayag nang sabay.
Si Śaṅkara ay isang pilosopong Indian ng paaralang Advaita (“hindi dalawa”) Vedānta. Inilalagay siya ng Stanford Encyclopedia sa ikawalong siglo AD. Maikli ang tesis niya. Si Brahman lang, ang dalisay na kamalayan, ang totoo sa huling pagsusuri. Ang maraming bagay sa mundo, kasama ikaw at ako, ay māyā: isang anyong ipinatong sa Brahman. Ang paborito niyang larawan ay isang lubid sa madilim na ilaw. Nakakita ka ng ahas, napatalon ka, bumilis ang tibok ng puso mo. Pagdating ng ilawan, wala na ang ahas, pero hindi naman ito kailanman naging iba kundi ang lubid.
Maaaring asahan mong sasabihin niyang panaginip lang ang mundo. Hindi niya sinasabi iyon. Sa komentaryo niya sa Brahmasūtra (2.2.28–29), nangangatwiran siya laban sa paaralang Yogācāra ng Budismo, ang paaralan ni Vasubandhu, na hindi tulad ng panaginip ang buhay na gising. Kinakansela ang panaginip kapag nagising ka. Hindi kinakansela ng anumang maaabot mo mula sa loob ang mundong gising. Kaya naglalatag siya ng mga antas ng realidad. Totoo ang pang-araw-araw na mundo para sa lahat ng praktikal na layunin: nakakakain ka ng pagkain at nakapapaso ang apoy. Hindi lang ito ang huling salita.
Ang Yoga Vāsiṣṭha, isang mahabang tulang Sanskrit na pinagtatalunan pa ng mga iskolar ang petsa, ay isinasalaysay ang ideya sa mga kuwento. Sa isa, kumakampay ang isang salamangkero ng pamaypay na balahibo ng paboreal sa harap ni Haring Lavaṇa. Sandaling nanigas ang hari. Sa sandaling iyon, nabuhay siya ng isang buong buhay sa malayo bilang isang itinakwil. Nag-asawa siya, nagpalaki ng mga anak, nakaligtas sa taggutom, at tatalon na sana sa apoy nang magising siya sa kanyang trono. Pagkatapos ay naglakbay siya sa mga burol at natagpuan ang nayon, at ang mga taong doon na nakaaalala sa taggutom.
Para sa hypothesis ng simulasyon, may handang sagot ang Advaita sa pangamba na peke ang isang simuladong mundo. Totoo ito sa sarili nitong antas, gaya ng pagiging totoo ng mundong gising para kay Śaṅkara, ngunit hindi ito ang pinakamalalim na antas. May idinaragdag pa ang kuwento ni Lavaṇa na kaya ring bilangin ng sandbox. Maaaring magkasya ang isang buong buhay sa isang saglit ng panlabas na oras, at ang naranasan ay nag-iiwan pa rin ng bakas na matatagpuan ng ibang tao.